Ертеде Ибраһим атты пайғамбар өткен. Ол Бабыл халқын билеген Намрұд есімді патшаның еліне жіберілген. Бабыл халқы Құдайға емес, залым пашта Намрұдқа, көктегі жұлдыздарға, ай мен күнге және пұттарға табынушы болады. Жаратушы тарапынан жіберілген Ибраһим пайғамбар халқын бір Құдайға сенуге шақырады. Алайда, Намрұд патша мен халқы оған құлақ аспай, Ибраһимді алаулап жанған отқа лақтырып, өртеп өлтірмек болды. Сондықтан оған арнайы бір төбесі ашық ғимарат салынып, оның іші отынмен толтырылып, сосын от қойылып, Ибраһим пайғамбар сол отқа лақтырылатын болды.

Кейбір дерек бойынша бұл ғимараттың ұзындығы отыз аршын, ені жиырма аршын болған дейді. Ғимарат бітіп, ішіне отын толтырылып, от қойылды. От ат шаптырым жерден алаулап көрінді. Хазірет Ибраһимді алдын-ала әзірлеген манжаныққа салып жебедей тартылып барып жіберілген кезде, Ибраһим пайғамбар лаулап жанған оттың ортасына гүп ете түсті.

Пайғамбардың отқа жанып кетпеуі үшін қарлығаш қанатымен су бүркіген деседі. Оны көрген басқа құстар оның нәтижесіз екендігін айтыпты. Сонда қарлығаш:

Мен отты өшіре алмасам да ақиқат тарапта екендігімді білдірейін деп әрекет етемін деген екен.

Сол секілді біздің сөзіміз де барлық адамды өзгертуге қауқарсыз болса да ақиқат үшін қажет деп пікірімді білдіруді жөн санадым. Соңғы бірнеше жылдың көлемінде халқымыздың танымына, діни санасына жат ЛГБТ (лесбиян, гей, бисексуал және трансгендер сөздерінің қысқартылып берілген атауы) қозғалысы қоғамда белең алуда.

Ата-баба жолына қайшы, тіпті айтуға ауыз бармайтын азғындықты жақтап жатқандардың қарасы қалың. Бір өкініштісі аталған қозғалыс жыл өткен сайын жастар арасында кеңінен жайылуда.

Осыдан біршама жыл алдын әлеуметтік желіде елімізге белгілі блогер, жерлесіміз А.Шотаевтың «Вертер синдромы» атты жазбасын көзім шалып еді. Осы тақырып аясында аталған терминді тарқатып кетсем. Социология ғылымында «Вертер синдромы» (Sindromul werther) деген бар. Бұл синдром бойынша, бір рет жасалған теріс іс-әрекет ақпарат құралдарынан кеңінен айтылып, жазылып, көрсетіле берсе, бұл оқиға домино әдісімен елдің әр қиырынан қылаң беріп, ұласпалыға айналады. Мәселен, жоғарыдағы аталған екі тақырып та көп айтылып, БАҚ арқылы көрсетілген сайын қоғамда өзектілігі артып, өршіп тұр.

Америкалық социологтардың айтуынша, ақпарат құралдар қандай да бір теріс әрекетті жаппай жұртшылықтың қаперіне сала беріп, есіне түсіре берсе, бұл әрекеттерді одан сайын маздатып, өршітіп, ушықтырып алу қаупі жоғары. Мысалы суицидті ойлап, оны жасауға оқталып жүрген адам, теледидардан өзі сияқты бейбақтарды көргенде өзін-өзі ақтай бастайды. Яғни, «мен ғана емес екем, мен сияқты суицидті жасағысы келетін адамдар көп екен ғой» деген сияқты кереғар ойлармен өзін жұбата бастайды.

ЛГБТ да осындай сарынмен елімізге кіруде. Бұдан 15-20 жыл алдын халық бұл індеттің атауын да білмес еді. Ал, қазір әлеуметтік желілерде, БАҚ беттерінде жиі көтерілетін тақырып болғандықтан қарапайым жандар бұның атауымен ғана емес затымен де терең танысуда. Біз бұл мәселенің қоғам болып алдын аламыз деген сайын бұны жарнамалап, көпшіліктің кеңінен танысуына жол ашып жатқандаймыз.

Тіпті, батыстың қаржысына күн көріп отырған кейбір ат төбеліндей адам құқығын талап етуші топтар адами қасиетке қайшы әрекетті жақтап әлек. Олардың бар айтары адам құқығы мен еркіндігі. Ал, шын мәнісінде шексіз еркіндік бұл – хаос. Еркіндік шексіз болған сайын оның мөлшерін түсінбегендер ойларына келгенін жасап бағуда.

Қазақ халқы үшін отбасында кездесетін тұрмыстық құндылықтар өте көп. Біз уақыт өткен сайын дін арқылы дәстүрімізге айналған құндылықтарымызды құнсыздандырып одан жырақтап келе жатқан сияқтымыз.

Күншығыс елі атанған – Жапонияның, аспан асты елі – Қытайдың, сол секілді Сингапур, Малайзия, Индонезия секілді мемлекеттердің қарыштап дамуы азғындықты насихаттап өмір сүргендігі үшін емес. Керісінше, өз ұлтының құндылықтарын сақтай отырып техника мен технологияны дамыта алғандығында.

Қорыта айтар болсақ ешбір ұлт өзге халыққа ұқсамайды. Ашықтық, адам құқығы, еркіндік, ой бостандығы деген жалған ұрандардың астарында өкінішке орай ұлттың ұстанымына, сана-сезіміне, тарих пен танымына балта шабатын идеология өршіп тұр. Қазаққа ешқашан еуропалық немесе американдық болудың қажеті жоқ, біз батыс бола алмағанымыз секілді олар да ешқашан қазақ бола алмайды. Бізге батыстың мәдениетсіз «мәдениетінің» қажеті жоқ. Халқымыздың ғасырлар бойы қалыптасқан тәрбие діңгегінен алыстамайық ағайын!

Медет Халықов

Түркістан облысының дін істері басқармасының

«Дін мәселелерін зерттеу орталығы» КММ

директорының орынбасары                      

ДІНИ ТҰРАҚТЫЛЫҚТЫ ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ МАҚСАТЫНДА АҚПАРАТТЫҚ-ТҮСІНДІРУ ЖҰМЫСТАРЫ ЖҮРГІЗІЛДІ. Төлеби аудандық ішкі саясат бөлімінің ұйымдастыруымен аудан аумағында діни тұрақтылықты қамтамасыз ету, діни экстремизм мен терроризмнің және кереағар діни ағымдардың алдын алу мақсатында мәдениет саласы, халықты жұмыспен қамту орталығы, пробация және аудандық "Жастар ресурстық орталығының" қызметкерлері арасында Түркістан облысы Дін істері басқармасы "Дін мәселелерін зерттеу орталығының арнайы маманы, дінтанушы, теолог А.тағай семинар-тренинг өткізіп, қойылған сұрақтарға жауап берді. Маман өз баяндамасында, бүгінгі жағадайда бүкіл әлемде адамзаттың бнйбіт өмір сүруіне және дамуына қандай да қауіп-қатер болса, солардың қатарында діни экстремизм мен терроризм тұрғанын айтты.   «Осы тұрғыда мемлекет деңгейінде заңдылықтарды жетілдіру және күшейту қолға алынған, ал жергілікті жерлерде нақты атқарылар жұмыстардың нәтижелілігі артуда. Дін саласы бойынша жұмыстар тиісті деңгейде үйлестіріліп, жүзеге асырылуда. Бірінші кезекте теріс пиғылды діни ағымдардың ықпалынан халықты, ең алдымен, өскелең ұрпақ – жастарды қорғау міндеті тұр. Осы мақсатта қала көлемінде дін саласы бойынша халық арасында, яғни елдімекен тұрғындары, мекеме қызметкерлері, оқу орындарының жастары мен мектеп оқушылары арасында кең көлемді ақпараттық-түсіндіру жұмыстары жүргізілуде»,-деді ол.  Жалпы халықтың діни сауаттылығын арттыруда, діни экстремизм мен терроризмге, теріс пиғылды діни ағымдардың үгіт-насихатына қарсы иммунитетін қалыптастыруда ел ішінде жүргізіліп жатқан кең көлемді ақпараттық насихаттық және түсіндіру жұмыстарының қатарында бұқаралық ақпарат құралдарының алатын орны ерекше. Сондай-ақ, жастарды кереғар діни ағымдардың ықпалынан сақтау, жастардың діни иммунитетін көтеру мақсатында орталық тарапынан Haqjoly.kz діни ақпараттық порталы ашылып, жұмыс істеуде. Аталған сайт «Зайырлы мемлекет», «Дін және жастар», «Дін және қоғам», «Теріс ағым», «Дәстүрлі дін», «Бейнероликтер», «Жаңалықтар», «Мақалалар» айдарларымен қамтылған. Жыл басынан бастап сайтта 38 мақала, 36 жаңалық, 26 бейнеролик жарияланды.

Түлкібас аудандық полиция бөліміне жергілікті тұрғын арызданды. Жәбірленушіні әйелдің айтуынша, оның атынан белгісіз біреу ақшалай онлайн несие алып, 100 000 теңгеден астам шығын келтірген. Бір айдай уақыт өткен соң банктен несиеңізді төлеңіз деп хабар келгенде, жәбірленуші тез арада тәртіп сақшыларынан мән-жайды анықтауға көмек берулерін сұрады. Аталған жайт ҚР ҚК-нің 190-бабы «Алаяқтық» бойынша тіркелді.

Арызданушының шағымына сәйкес, орын алған алаяқтық қылмысын ашып, күдіктіні анықтау мақсатында түлкібастық тәртіп сақшылар қажетті іс-шараларды жүргізді. Тексеру жұмыстары нәтижесінде, полицейлер осы қылмысқа қатысы бар күдіктіні анықтап, оны аудан көшелерінің бірінде жүрген жерінен тапты. Ол Арыс қаласының тұрғыны болып шықты. Алаяқтық жасаған ер азамат жұмыссыз және жәбірленушінің көршісі екені белгілі болды.

Анықталғандай, жәбірленушіден қоңырау соғу үшін ұялы телефонын сұрап алған көршісі, оның банк қосымшасымен несие рәсімдеп, арам ойын жүзеге асырған. Қазіргі таңда күдіктіге қатысты сотқа дейінгі тергеу амалдары жүргізілуде. Күдіктінің басқа да осындай алаяқтық қылмысына қатысы бар-жоғы анықталуда.

Түркістан облысы полицейлері азаматтарға өзіңізге қатысты жеке, құпия сандарды ешкімге бермеңіздер деп ескертеді. Банктік кәртішкеңіз бен жеке куәлігіңізге, жалпы құжаттарыңызға ұқыпты болыңыздар.

Келес аудандық полиция бөліміне жергілікті тұрғын арызданды. Әйел адамның айтуынша, сағат 14:20 шамасында аудандағы дәмханалардың бірінде өзіне тиесілі «Самсунг А-51» маркалы ұялы телефонын белгісіз біреу ұрлап кеткен. Аталған жайтты полиция қызметкерлері ҚР ҚК-нің 188-бабы «Ұрлық» бойынша тіркеуге алды.

Хабар келіп түскен бойда тәртіп сақшылары оқиға орнына бірден келіп жетті. Олар қылмысты ашу үшін қажетті шараларды жүзеге алынды. Көрген-білгендерден сұрастыру жұмыстарын жүргізіп, бейнебақылау камерасын қарап шықты. Нәтижесінде, қылмысқа қатысы бар күдікті анықталды. Ол жергілікті тұрғын болып шықты.

Белгілі болғандай, жәбірленуші әйел дәмханада еден жуушы болып жұмыс жасайды. Ал күдікті дәмханаға өзінің таныстарымен тамақтануға келген. Содан жәбірленуші еден жуып жүрген сәтте, сезікті үстел үстінде тұрған ұялы телефонды байқап, бірден жымқырған. Күдікті жас қыздан айғақты зат ретінде ұялы телефон алынып, иесіне қайтарылды. Қазіргі таңда жас қызға қатысты сотқа дейінгі тергеу амалдары жүргізілуде.

Облыс полицейлері тұрғындарға ұрлықтың алдын алу үшін жеке құнды заттарға сақ болуды ескертеді.