Бұл туралы Түркістан қаласының әкімі Әзімбек Пазылбекұлының төрағалығымен өткен аппараттық мәжілісте айтылды. Жиында мәдениет саласының жұмысы қорытындыланып, бірқатар нақты тапсырмалар берілді. Атап айтқанда, сыртқы жарнама мен көрнекі ақпараттардың тіл заңнамасына сәйкестігін бақылауды күшейтіп, анықталған кемшілікті 10 күн ішінде жою тапсырылды. Сондай-ақ, Әзімбек Пазылбекұлы халық арасында кеңінен кітап оқу мәдениетін дамыту мақсатында және бұқаралық спортқа тарту мақсатында насихаттық жұмыстарды күшейтіп, тұрғындар үшін тұрақты шаралар ұйымдастыруды тапсырды.
Мәжілісте, сонымен қатар, күзгі көгалдандыру жұмыстарына дайындық барысы қаралды. Биыл күзде қала аумағына 200 700 дана ағаш пен бұта отырғызу жоспарланған. Қала әкімі көгалдандырудың негізгі көрсеткіші отырғызылған көшет саны емес, оның жерсінуі мен кейінгі күтімі екенін атап өтті. Осыған байланысты ағаш отырғызылатын 30 нысанның суару жүйесін алдын ала қамтамасыз етуді және инфрақұрылым дайындығын бір апта ішінде тексеруді тапсырды.
Ежелден өркениет пен руханияттың ордасына айналған қасиетті Түркістан өңірінің мәдени-рухани бағытта дамуы үшін жұмыстар атқарылуда. Рухани шаһарда ел үшін маңызды шешімдер қабылданатын жиындар көптеп өтуде. Көктемде ғана Түркі Мемлекеттері ұйымының бейресми саммиті абыроймен атқарылды. Маусым айында Түркі Мемлекеттері ұйымының білім, ғылым министрлері мен жоғары сот төрағалары бас қосты. Ал 2027 жылы Халықаралық ИСЕСКО ұйымының ұйғарымымен Түркістан ислам әлемінің мәдени астанасы атанбақ. Елдің абыройын көтеретін осындай игілікті істердің барлығы – мәдениет, руханият саласындағы қызметкерлердің еңбегінің жемісі деп сеніммен айтуға болады. Өңірде көптеген мәдениет ошақтары салынып, халыққа рухани қызмет көрсетіп келеді.
Түркістанға келген адам қазақтың руханиятымен, болмысымен, мәдениетімен, тарихымен танысуды көздейді. Туризммен бірге мәдениет саласы дамуы тиіс. Халықаралық деңгейдегі өнер додаларының да өңір руханиятын дамытуға ықпалы зор. Түркістанда мәдениет пен өнерге айрықша көңіл бөлініп келеді. Өнер саласында Түркістанның өз бренді қалыптасып келеді. Халықаралық өнер жобалары Түркістанды таныта түседі. Түркістандық бишілер де, әншілер мен ансамбльдер де осында шығатын әрі Түркістан екенін білдіріп тұратын сәнді киіммен өнер көрсетуде. Түркістан рухани астана болғандықтан туристер осы жердің мәдениетін, ежелгі дәстүрін көргісі келеді.
Өңірде руханият саласын серпілтетін жобалар жүзеге асып, жұмыстар атқарыла бастады. Облыс басшысының тікелей тапсырмасымен Облыстық мәдениет және туризм басқармасының «Конгресс Холл» көпсалалы кешеніне түрлі бағыттағы өнер ұжымдарын ашу үшін 100-ден астам штат берілді. Атап айтқанда, хореографиялық би ұжымы, этнофольклорлық ансамбль, биг-бэнд ансамблі, классикалық, эстрадалық, дәстүрлі, заманауи бағыттағы әншілер топтарына мамандар қабылданды. Осылайша, жаңашылдық келді. Нәтижесінде, Jana lep өнер ұжымы құрылып, үлкен сахнада қалыптасып келеді. Алғаш рет «Құстар қайтып келеді» мюзиклі сахналанып, өнер майталмандары мен көрермендердің ыстық ықыласына бөленіп үлгерді.
Облыс орталығы болғалы қала тұрғындары кешкі уақыттарын өткізетін жер тапты. Қазір көп адам театрға барғысы келеді. Концерт көргісі келеді. Билетті «тикетон» арқылы алуды үйренген. Түркістан облыстық мәдениет басқармасы әртүрлі іс-шаралар арқылы көптің өнерге, мәдениетке деген құштарлығын ояту үстінде. Әрине, оның барлығында ауқымды еңбек жатыр. Әншілер жай шығып ән айтып, артистер сахнада рөл ойнап кете салмайды. Басқа мәдениет қызметкерлерінің де еңбегі жатыр.
Жалпы, Түркістан облысында 700-ге жуық мәдениет және өнер мекемесі халыққа қызмет көрсетіп келеді. Оның iшiнде 400-дейі кiтапхана, 250-ден астам мәдениет үйлері мен клубтар, 24 музей, үш кәсіби театр, екі орталық, бір облыстық филармония, бір «Конгресс-холл» көпсалалы кешені, бір көркемсурет галереясы, бір «Оңтүстікфильм» мекемесі, 9 саябақ бар. Өткен жылы Түркістан облысының бес жылдығы кең көлемде атап өтілді. Үш кәсіби театрда 15 жаңа спектакль сахналанып, 132 спектакль қойылды. Райымбек Сейітметовтің 85 жылдық мерейтойына орай республикалық театрлар фестивалі ұйымдастрылды. Келес ауданында «Театр және көрермен» халық театрларының облыстық байқауы өткізілді.
Түркістан музыкалық драма театры Әзірбайжан астанасы Баку қаласына, Қ.Жандарбеков атындағы Жетісай драма театры Түркия Республикасының Анкара қаласына, облыстың аудан, қалаларына, Р.Сейітметов атындағы Түркістан сазды драма театры Жамбыл облысына гастролдік сапарға шықты. Ал Ш.Қалдаяқов атындағы облыстық филармония мен «Конгресс-холл» көпсалалы кешенінде 200-ге жуық концерт және мәдени шара өткізілген. Астана қаласындағы QAZAQSTAN орталық концерт залында Ш.Қалдаяқов атындағы облыстық филармония Шәмші әндерінен «Менің Қазақстаным» ән кешін өткізіп, 3500-ге жуық көрермен тамашалады. Гастроль шалғай ауылдарда жалғасты. Шетелдерде өнер көрсетті. Сонымен қатар «Алтын сақа» түркітілдес халықтарының анимациялық фильмдер фестивалі өтті. «Музейлер шеруінде» республикалық, облыстық, аудандық музейлердің Түркістан қаласындағы көшпелі кеңейтілген көрмесі ұйымдастырылды.
Көне шаһарда «Ұлттық мұра жаршысы» танымдық фильмдер, «Түркістан мақамдары», «Мәдениет және өркениет» әдістемелік семинар мен шеберлік сағаттары өткізіліп келеді. Түркістан қаласында «Жібек жолының жауhары», «Түркістан – ер түріктің бесігі» республикалық ақындар айтысы өтті. Облыстың намысын аламанда қорғап жүрген 12 айтыскер ақынға бірдей шапан тігілді. Жыл соңында Түркістан төрінде өткен облыстық жыр додасында тапсырылды. Сонымен қатар аудандарда облыстық байқаулар өткізіліп келеді.Түркістанда жаңа қала, орталық салынды. Ғимараттарға – жан, тұрғындар өміріне мән беретін сала – мәдениет. Бұл тұрғыда Түркістан қаласы шарықтап дамып жатыр деп айтуға толық негіз бар.
Бүгінде Түркістан қаласы қазақ халқының мәдени және рухани мұрасының шоғырланған шаһары ретінде танылып келеді. Бұл қала көптеген ғасырлар бойы түркі әлемінің мәдени орталығы болып келгені баршаға мәлім. Түркістанның мәдениеті мен өнері өзінің терең тарихымен және бай дәстүрлерімен ерекшеленеді. Қалада қолөнер мен бейнелеу өнерінің түрлері, музыкалық өнер мен әдебиет дамыған және Түркістанның тарихы мәдениеттің барлық саласында көрініс тапқан. Түркістанның мәдениеті ғасырлар бойы түрлі ұлттар мен халықтардың ықпалымен қалыптасты. Бұл қаладағы архитектуралық ескерткіштер, кесенелер, сарайлар мен мешіттер оның бай тарихын көрсетеді. Қожа Ахмет Ясауи кесенесі – бұл тек діни ғимарат қана емес, мәдени мұраның жарқын мысалы. Кесене салынды, оның сәулетшілері мен құрылысшылары түркілік мәдениеттің ұлы дәстүрлерін сақтап, оны жаңа дәуірдің рухани мәдениетіне бейімдеді. Сонымен қатар, Түркістанда XVIII ғасырда қазақ хандығының мәдени өмірінде маңызды орын алған бірқатар ғылыми және өнер орталықтары қалыптасты. Қаладағы түрлі мәдени шаралар, ғұламалардың шығармалары мен салт-дәстүрлер осы аймақтың мәдениетінің өркендеуіне ықпал етті.
Түркістан қаласы қолөнер мен халық өнерінің дамуында ерекше орын алады. Қаладағы дәстүрлі қолөнер шеберлері тек Қазақстанда ғана емес, Орта Азия елдерінде де танымал болды. Түркістандағы ұсталар, зергерлер, тоқымашылар мен кестешілер өзінің туындыларымен әлемге танымал. Әсіресе, Түркістанда әртүрлі сәндік-қолданбалы өнердің көптеген түрлері дамыған: кілем тоқу, тері өңдеу, күмістен жасалған бұйымдар, ағаштан және таспен жасалған өнер туындылары.Қаладағы осы өнер түрлері бүгінгі күнге дейін сақталып келеді. Мәселен, Түркістанда қолөнершілердің арнайы көрмелері мен жәрмеңкелері өтеді, мұнда шеберлер өздерінің туындыларын көрсетіп, халыққа дәстүрлі қолөнердің қыр-сырын таныстырады.
Түркістанның музыкалық мәдениеті, әсіресе қазақтың дәстүрлі музыкасына ерекше ықпал етті. Қалада ұлы жыраулар мен күйшілердің шығармалары сақталған. Түркістан – көптеген халық әндерінің, күйлерінің, аңыздар мен эпослардың орталығы болып саналады. Қалада музыкалық өнер дамыған әрі оған қолдау көрсетілген.Түркістанда дәстүрлі музыка мен музыкалық аспаптар, соның ішінде қобыз, домбыра, жетіген, дафф, дауылпаз сияқты қазақтың музыкалық құралдары ерекше орын алады. Қаланың бай музыкалық мұрасы қазақтың фольклорын зерттейтін ғалымдардың назарында болып, жергілікті мәдениеттегі маңызды орнына айналды.
Түркістанның әдебиеті тек ұлттық деңгейде ғана емес, бүкіл түркі әлемінде үлкен маңызға ие болды. Қалада көптеген танымал ақындар мен жазушылар дүниеге келді. Қожа Ахмет Ясауи мен оның шәкірттері қазақ әдебиетінің дамуына үлес қосып, жазба мәдениеттің іргетасын қалады. Ясауидің «Диуани хикметі» әлі күнге дейін әдебиет пен философияның аса маңызды шығармасы болып табылады. Сондай-ақ, Түркістанның мұрагерлері қазақ жазба әдебиетінің алғашқы кезеңдерінде маңызды рөл атқарды. Түркістанның мәдени өмірінде ақындар айтысы мен ауыз әдебиетінің дамуы үлкен орын алды. Қаладағы кітапханалар мен оқу орындары әдебиет пен білімнің қайнар көзіне айналды.
Қазіргі таңда Түркістан қаласы тек тарих пен мәдениеттің орталығы ғана емес, сонымен қатар өнер мен шығармашылықтың дамуына зор ықпал еткен қала. Бұл жердің мәдениеті мен өнері өз дәстүрін сақтап, бүгінгі күнде де маңызды болып қала береді. Түркістанның қолөнері, музыкалық өнері мен әдебиеті ұлттық және әлемдік деңгейде жоғары бағаланып, қаладағы мәдени шаралар мен көрмелер оны тек Қазақстанның ғана емес, түркі әлемінің мәдени астанасына айналдырады.
Сондай-ақ, Түркістан қаласы бүгінде спорт саласында айрықша жаңашылдықтар мен серпінді дамудың үлгісін көрсетіп келе жатыр. Соңғы жылдары қалада спорт инфрақұрылымы қарқынды жаңартылып, тұрғындардың салауатты өмір салтына деген қызығушылығы артуда. Бұл бағытта қала әкімдігі мен спорт ұйымдарының бірлесе атқарып жатқан жұмыстары нәтижелі болуда. Түркістан қаласының спорттық өмірі бірнеше негізгі бағыт бойынша өркендеді. Соңғы жылдары қалада жаңа спорт кешендері салынды, бұрынғы спорт нысандары күрделі жөндеуден өтті. Мысалы, «Түркістан Арена» стадионы халықаралық стандарттарға сай жаңартылып, футбол мен жеңіл атлетика жарыстарына дайындалды.
Бұл стадионның ашылуы қала тұрғындары мен спортсүйер қауым үшін үлкен қуаныш болды. Түркістанда спорттың бірнеше түрі қарқынды дамуда. Футбол, волейбол, баскетбол, күрес, таэквондо, дзюдо, бокс, жеңіл атлетика және басқа да спорт түрлері бойынша қалалық және облыстық жарыстар жиі өткізіліп келеді. Қаладағы спорт мектептері мен секциялары жастардың спортқа деген ынтасын арттырып, олардың денсаулығын нығайтуға мүмкіндік беруде. Спортшылардың жетістіктері мен халықаралық деңгейдегі табыстары қаладағы спорттың дамуын көрсететін маңызды көрсеткіштердің бірі болып табылады.
Түркістандық жас спортшылар республикалық және халықаралық жарыстарда бірнеше мәрте жүлделі орындарға ие болып, қаланың абыройын асқақтатты. Жастардың бұл жеңістері тек спорттық жетістік қана емес, сонымен қатар олардың тәрбие мен табандылықтың жемісі екенін көрсетеді. Спорттың бұқаралық деңгейін арттыру және салауатты өмір салтын насихаттау мақсатында шаһарда түрлі спорттық іс-шаралар, фестивальдар, марафондар ұйымдастырылып тұрады. Бұл шаралар тұрғындарды белсенді өмір салтына тартуға, денсаулықтарын күшейтуге бағытталған.
Қалада спортпен шұғылдануға арналған ашық алаңдар мен фитнес орталықтары көбейіп, олар әр жастағы адамдарға қолжетімді болып отыр. Сонымен қатар, Түркістан қаласының спорттық өмірі жергілікті кәсіпкерлер мен қоғамдық ұйымдардың демеушілігімен де дамып келеді. Олар спорттық жобаларды қаржыландырып, спорт нысандарын жаңартуға көмектесуде. Бұл әріптестік спорттың дамуына зор үлес қосып, жастардың спортқа деген қызығушылығын арттыруда маңызды рөл атқарады.
Түркістан қаласындағы спорттық мектептердің материалдық-техникалық базасын жақсарту үшін арнайы бағдарламалар жүзеге асырылуда. Бұл бағдарламалар аясында балалар мен жасөспірімдерге спорттық жабдықтар сатып алынып, жаттығу залдары мен алаңдары заманауи құралдармен жабдықталып отыр. Сондай-ақ, бапкерлердің біліктілігін арттыру бойынша курстар мен семинарлар тұрақты түрде өткізіледі, бұл спортшылардың жоғары деңгейде дайындалуына септігін тигізеді. Түркістан қаласының спорттық өмірін дамытудың тағы бір маңызды бағыты – жастардың спортпен шұғылдануына жағдай жасау. Бұл бағытта мектептер мен колледждерде дене шынықтыру сабақтарының сапасын арттыру, спорт үйірмелерін ашу және түрлі спорт түрлерін дамыту жұмыстары белсенді жүргізілуде. Осылайша, жастар спортты тек хобби ретінде ғана емес, өмірлік мақсат ретінде қабылдауға үйретіледі. Қалада спорттық туризмді дамытуға да ерекше назар аударылуда.
Түркістанның бай тарихи-мәдени мұрасы мен жаңартылған спорт инфрақұрылымы туристерді тартуда. Спорттық жарыстар мен фестивальдер кезінде қалаға келетін қонақтар жергілікті экономикаға оң ықпал етіп, туризм саласының дамуына жол ашады. Бұл қала үшін үлкен әлеует болып табылады. Жалпы алғанда, Түркістан қаласының спорт саласындағы жетістіктері – бұл спортты дамытуға бағытталған кешенді және жүйелі жұмыстың нәтижесі. Қаладағы спорттық өмірдің қарқынды дамуы жастар арасында салауатты өмір салтын қалыптастыруға, спорттық мәдениетті насихаттауға және әлеуметтік тұрақтылықты арттыруға ықпал етеді.
Қалада спорттық мәдениетті қалыптастыруға үлкен көңіл бөлінеді. Спорттық іс-шаралар мен фестивальдер, марафондар, велошерулер, дене шынықтыру акциялары мен жарыстар тұрғындардың белсенділігін арттырады. Бұл қоғамдық рухты көтеріп, спорт арқылы адамдардың бірлік пен патриоттық сезімдерін нығайтады. Түркістан қаласы мұндай шараларды ұйымдастыруда жаңашыл әдістерді қолданып, спортты бұқаралық деңгейде дамытуға ерекше көңіл бөледі. Спорт саласындағы жетістіктер тек спортшылар мен бапкерлерге ғана емес, спорттық инфрақұрылымға да байланысты.
Түркістан қаласында спорт кешендері мен алаңдарды жаңарту, заманауи құрал-жабдықтар сатып алу, жабық спорт залдарын салу жұмыстары белсенді жүргізілуде. Бұл жобалар қаланың спорттық деңгейін жаңа белеске көтеруге мүмкіндік береді. Осындай инфрақұрылымның арқасында қалада түрлі халықаралық, республикалық жарыстар өткізу мүмкіндігі артты. Қалада жастардың спортпен айналысуына арналған қолжетімділік пен мүмкіндіктер кеңейтілуде. Ашық спорт алаңдары, фитнес орталықтары, бассейндер, спорт секцияларының саны артып, олардың қызметі сапалы деңгейге көтерілді. Тұрғындар спортпен күнделікті айналысу үшін жағдай жасалған, бұл олардың денсаулығы мен өмір сүру сапасын жақсартуға ықпал етеді.
Алдағы жылдары Түркістан қаласының спорттық өмірі одан әрі өркендеп, спорт саласындағы жетістіктері жаңа белестерге жететініне сенім мол. Қала тұрғындары мен спортшылардың спортқа деген құлшынысы, жаттықтырушылардың кәсіби біліктілігі және әкімдіктің қолдауы бірлесіп, Түркістанды Қазақстанның спорттық картасындағы маңызды орталыққа айналдырады. Спорт арқылы Түркістан қаласы өз болашағын жарқын, дені сау және табысты ұрпақ тәрбиелеуге арнап жатыр.
Түркістан қаласының спорт саласындағы дамуы қала тұрғындарының әлеуметтік әл-ауқатын арттыруға да оң әсерін тигізуде. Спорттық іс-шаралардың көптеп өтуі қаланың қоғамдық өмірін жандандырып, жастарды оң бағытқа бағыттайды. Спортпен айналысатын жастар қылмыс пен нашақорлық сияқты әлеуметтік мәселелерден алшақтап, өздерін дамытуға мүмкіндік алады. Бұл бағыттағы жұмыстардың нәтижесінде Түркістанда бұқаралық спорттың дамуы айтарлықтай көтерілді. Қалада спорттық клубтар мен секциялар саны көбейіп, олар түрлі жастағы тұрғындарға арналған бағдарламалар ұсынады. Спорттық ұйымдар жаңа мүшелерді тарту үшін түрлі жеңілдіктер мен акциялар ұйымдастырады. Бұл халық арасында спортқа деген қызығушылықты арттырып, спорттық мәдениетті қалыптастыруға септігін тигізеді. Сонымен бірге, спорттық ұйымдар арасында ынтымақтастық нығайып, тәжірибе алмасу іс-шаралары жиі өтеді.
Түркістан қаласында спортты дамытуға бағытталған мемлекеттік бағдарламалар мен жобалар белсенді жүзеге асырылуда. Бұл бағдарламалар жастарға спорттық жабдықтар мен киім-кешекпен қамтамасыз ету, спорттық нысандарды жаңарту және жаңа кешендер салу секілді бағыттарды қамтиды. Осындай шаралардың арқасында қаладағы спорттық инфрақұрылым жетілдіріліп, спортпен шұғылдану мүмкіндіктері кеңейіп келеді. Қаланың спорттық өміріндегі маңызды жаңалықтардың бірі – жаңа спорттық бағыттардың енгізілуі. Жеңіл атлетика, фитнес, йога, велосипед спорты, су спорт түрлері сияқты жаңашыл спорт түрлері танымал болуда. Бұл спорт түрлері жастар мен ересектер арасында кеңінен таралып, салауатты өмір салтын қалыптастыруға бағытталған.
Сонымен қатар, әйелдер спортына ерекше көңіл бөлініп, әйелдер командасы мен секцияларының саны артты. Түркістан қаласының спорт саласындағы жетістіктерін атап өту үшін бірнеше нақты мысал келтіруге болады. Мәселен, қала футбол командасы республикалық чемпионаттарда тұрақты түрде жүлделі орындарға ие болып келеді. Олардың соңғы жеңістері қаланың спорттық тарихында жаңа бет ашты. Бұл футболшылардың, бапкерлердің және әкімдіктің спортқа деген қолдауының нәтижесі. Сонымен қатар, бокс пен күрес спортында да түркістандық спортшылар жақсы нәтиже көрсетіп жүр. Олар республикалық және халықаралық жарыстарда бірнеше мәрте жеңіске жетіп, облыстың атын әлемге танытуда. Бұл спорт түрлері жастар арасында кеңінен танылып, оларды спортқа тарту үшін арнайы бағдарламалар әзірленуде.
Түркістан қаласының спорт саласындағы жетістіктерін арттыру үшін қала әкімдігі спортты қолдаудың жаңа тетіктерін енгізуде. Бұл демеушілік бағдарламаларды дамыту, спортшыларға стипендия беру, спорттық инфрақұрылымды жетілдіру және жастарды спортқа тарту бойынша іс-шаралар кешені. Осындай кешенді шаралардың нәтижесінде қалада спортқа деген қызығушылық артып, спорттық жетістіктер көбеюде. Қала тұрғындары арасында спорттық сауаттылық пен дене шынықтыруға деген көзқарас өзгереді.
Спорт арқылы адамдардың өмір сүру ұзақтығы мен сапасы жақсарып, олардың рухани-адамгершілік қасиеттері артады. Бұл қоғамдық дамудың маңызды көрсеткіші ретінде қабылданады және Түркістан қаласының даму стратегиясында спорт басты орынға қойылған. Сонымен бірге, спорттық инфрақұрылымды дамыту экономикалық жағынан да тиімді. Спорттық жарыстарға келетін туристер жергілікті бизнеске пайда әкеледі, жаңа жұмыс орындары ашылады, қала экономикасы дамиды. Түркістан қаласының спорттық өмірінің өркендеуі бұл өңірдің жалпы дамуына оң ықпал етуде.
«WWW.AQ-QARA.KZ» - ақпарат